Τι Είναι ο ΦΠΑ: Ιστορία, Λειτουργία & Γιατί τον Πληρώνουμε

Ο ΦΠΑ — Φόρος Προστιθέμενης Αξίας — είναι ο πιο διαδεδομένος έμμεσος φόρος στον κόσμο. Ισχύει σε πάνω από 170 χώρες.

Η βασική ιδέα

Ο ΦΠΑ δεν είναι φόρος στο σύνολο της πώλησης, αλλά στην αξία που προστίθεται σε κάθε στάδιο παραγωγής. Κάθε μέρος στην αλυσίδα εφοδιασμού λειτουργεί ως εισπράκτορας, αλλά τελικά τον πληρώνει ο καταναλωτής.

Πώς λειτουργεί πρακτικά

Αγρότης πουλάει πρώτη ύλη 100 € + ΦΠΑ 24 € = 124 €. Ο κατασκευαστής πουλάει το τελικό προϊόν 200 € + ΦΠΑ 48 € = 248 €. Αποδίδει στο κράτος μόνο τη διαφορά: 48 − 24 = 24 €. Έτσι δεν υπάρχει διπλή φορολόγηση.

Ιστορία στην Ελλάδα

Ο ΦΠΑ εισήχθη το 1987, αντικαθιστώντας τον Φόρο Κύκλου Εργασιών. Ήταν απαίτηση για την ΕΟΚ. Κατά την κρίση (2010-2015), αυξήθηκε σταδιακά από 19% στο 24%. Σήμερα αποφέρει πάνω από 29 δισ. € ετησίως.

Ευρωπαϊκό πλαίσιο

Η Οδηγία 2006/112/ΕΚ ορίζει minimum 15% κανονικό και 5% μειωμένο. Η νεότερη Οδηγία 2022/542 επιτρέπει μηδενικούς συντελεστές. Δείτε τη σύγκριση Ελλάδα vs Ευρώπη και τους τρέχοντες συντελεστές.